Yaklaşık 22 yıl boyunca evrendeki şiddetli patlamaların izini süren Swift Uzay Gözlemevi’nin bilimsel çalışmaları sona erdi. Son gözlemini 20 Ekim’de yapan aracın, önümüzdeki birkaç hafta içinde Dünya atmosferine yeniden girmesi bekleniyor.
İki yıllık bir ana görev için tasarlanan Swift, planlanan sürenin çok ötesine geçerek astronominin uzun soluklu gözlem araçlarından biri oldu. NASA’nın 23 Ekim 2026 tarihli duyurusuyla bu görevde yeni bir aşamaya geçildi. Gözlemevi artık veri toplamak yerine atmosfere dönüş sürecine ilerliyor.
Swift neden görevini bıraktı?
Görevin sona ermesinde aracın giderek alçalan yörüngesi belirleyici oldu. Alçak Dünya yörüngesindeki uyduları etkileyen atmosferik sürüklenme, son dönemdeki Güneş etkinliğinin de etkisiyle Swift’in irtifa kaybını hızlandırdı.
20 Ekim’de yaklaşık 275 kilometre yüksekliğe inen araç, artan sürüklenmenin etkisini dengeleyemeyerek güvenli moda geçti. Ardından operasyon ekibi, atmosfere giriş hazırlığı kapsamında çalışmaları sonlandıran komutu gönderdi.
Yörüngesini yükseltme planı sonuç vermedi
Swift’in uzaydaki çalışma süresini uzatmak için hazırlanan servis girişimi, ağustos ayında yörünge yükseltme denemesi yapılmadan sona erdi. Bu girişime zaman kazandırmak amacıyla ara verilen bilimsel gözlemler daha sonra yeniden başlatıldı.
Gözlemevi bu son dönemde yıldız patlamalarının kalıntılarından uzak galaksilerdeki kara deliklere kadar yüzlerce hedefi inceledi. Ancak gözlem faaliyetlerine dönüşle birlikte sürüklenme arttı ve irtifa kaybı yeniden hızlandı.
Bir dakikada kozmik olaylara yöneliyordu
Swift’in en önemli özelliklerinden biri, kısa süren gama ışını patlamalarını yakalayıp hızla gözlemleyebilmesiydi. Patlamanın yerini belirleme, diğer gözlemevlerine bildirme ve teleskoplarını hedefe çevirme süreci genellikle yaklaşık bir dakika içinde gerçekleşiyordu.
20 Kasım 2004’te fırlatılan gözlemevi, görev boyunca 2 binden fazla gama ışını patlaması ve 1.400’ü aşkın süpernovayı inceledi. Topladığı veriler yaklaşık 7 bin bilimsel yayına katkı sağladı.
Atmosfere ne zaman girecek?
23 Ekim’de paylaşılan tahmin, Swift’in önümüzdeki birkaç hafta içinde atmosfere yeniden girmesi yönünde. Duyuruda kesin bir gün veya saat belirtilmiyor. Bu nedenle dönüş takvimini şimdiden belirli bir tarihe bağlamak doğru değil.
Görev bitti ama araştırmalar sürecek
Swift’in geride bıraktığı yaklaşık 12 terabaytlık açık veri arşivi, araştırmacıların kullanımına sunuluyor. Yeni gözlemler sona erse de yıllar boyunca biriken ölçümler ve görüntüler, gelecekte yapılacak çalışmalar için kaynak olmaya devam edecek.
Yorumlar
Bu haberde yorumlar şu anda kapalı.